- سبدخرید خالی است.
- ادامه خرید
در میان عوامل محیطی، سه عامل میزان بارندگی، میزان دمای هوا و میزان نور بر میزان جذب بر توسط گیاهان (درختان مرکبات) موثر می باشد.
میزان بارندگی:
دوره تقاضا بر در درختان مرکبات بیشتر در مرحله جوانه دهی ، گلدهی و رشد جوانه ها می باشد که در مرکبات شمال کشور می توان به اواخر اسفند، ماه های فروردین و اردیبهشت اشاره نمود.
وقتی جوانه های بهاره روی درختانی که با بر محلول پاشی نشده اند (و یا کمبود بر در خاک دارند) توسعه می یابد، علائم کمبود بر کم کم نمایان می شود.
ازت و بر خیلی تحت تاثیر بارندگی هستند. بر مهمترین عنصری است که تحت تاثیر بارندگی قرار می گیرد.
زمستان های پرباران موجب شسته شدن بر در ناحیه ریشه می شود و می تواند بخش زیادی از بر ناحیه ریشه را تخلیه کند وموجب شود گیاه در بهار با کمبود بر موجه شود.
کمبود بر در شرایط کمبود رطوبت بیشتر است. تنش رطوبتی همزمان با گلدهی می تواند موجب کمبود بر در درختان شود.
شرایط خشک در بهار و تابستان با محدود کردن فعالیت ریشه در خاک سطحی (خشک شده) که میزان بر در این ناحیه در بالاترین حد خود است موجب کمبود بر در درختان می شود. خشکی در بهار و تابستان به دلیل اینکه انتقال بر از خاک به ریشه توسط حرکت توده ای آب است با کاهش میزان آب به شدت کاهش می یابد. در خاک هایی که بر وجود دارد و کمبود بر بسیار ناچیز است، کمبود بر ناشی از هوای خشک و عدم جذب، ممکن است پس از یک دوره آبیاری منظم بهبود یابد.
کمبود بر می تواند در دوره تقاضا بالا بر در رشد سریع، گلدهی و یا چرای سنگین دام از گیاهان، ایجاد شود.
از طرف دیگر، در بهار با بارندگی زیاد نیز آبشویی بر ها صورت می گیرد و ممکن است شاهد کمبود بر در درختان مرکبات باشید. تعرق نیز بالاترین اهمیت را در انتقال بر از ریشه به خاک دارد. لذا اگر رطوبت نسبی هوا در بهار زیاد باشد (هوا مه آلود یا در حالت اشباع رطوبتی باشد)، میزان تعرق گیاه کمتر می شود و بالطبع انتقال بر از خاک به قسمت های سبز گیاه کاهش می یابد.
بنابراین بارندگی زیاد و هم بارندگی کم (خشکی خاک ) در بهار می تواند بسته به نوع خاک موجب کمبود بر در درختان مرکبات شود.
میزان دمای هوا:
کاهش دمای هوا و در نتیجه کاهش دمای خاک یا سرمای خاک موجب کاهش جذب بر توسط ریشه درختان می شود. زمانی که دمای هوا خیلی پائین است گیاهان حساس به کمبود بر می شوند. کمبود یا زیاد بودن بر در گیاه نه تنها بر یک عنصر، بلکه بر تعادل تغذیه ای کلی گیاه با سایر مواد مغذی نیز تاثیر می گذارد. برای مثال در صورت وجود روی کافی در خاک، تاثیر بر محلول پاشی شده روی برگ ها در جذب و غلظت نیتروژن در دانه های گندم نقش افزایشی داشته است.
در رابطه به دمای خاک و جذب بر، نوع کانی های خاک (بافت خاک) و میزان رطوبت خاک نیز بسیار مهم است.
با افزایش دمای خاک از 10 به 40 درجه سانتیگراد در خاک های دومینات (کانی غالب این خاک ها) میزان جذب بر کاهش می یابد اما با افزایش دمای خاک از 10 به 40 درجه سانتیگراد در خاک های آمورفوس (کانی غالب این خاک ها) میزان جذب بر افزایش یافت.
در مجموع خاک های با بافت درشت تر اغلب به کمبود بر حساس ترند.(هرچه رس خاک بیشتر باشد محتوی بر آن نیز بیشتر است).
میزان نور:
گیاهانی که در شرایط کمبود بر هستند به شرایط نور و دمای شدید بسیار حساسند.
درختان مرکبات دچار کمبود بر(اگر تغذیه بر توسط گیاه کافی نباشد)، به نور های با شدت بالا و دمای شدید (تابش های خرداد، تیر و مرداد) حساس می شوند و علائم کمبود بر سریع تر بروز می کند.
بر نقش مهمی در انرژی نوری جذب شده توسط برگ ها دارد.
در شرایط کمبودبر، استفاده از انرژی نوری جذب شده در فتوسنتز کم می شود که این امر موجب تجمع انرژی در برگ خواهد شد و برگ ها به مرور زرد می شوند و خسارت می بینند.
پایه های مرکبات و کمبود بر:
نوع پایه درختان مرکبات (ریشه های مرکبات) روی میزان تامین بُر برای پیوندک، موثر است.
ریشه های پایه نارنج تامین کننده های ضعیفی هستند.
ارقام گریپ فروت سه برگچه ای و نارنگی کلوئوپاترا بهترین تامین کننده های این عنصر برای پیوندک می باشند.
ارقام پرتقال شیرین و راف لمون نیز قابلیت تامین بر متوسطی را دارند.
کمبود بر=کاهش متابولیسم نیتروژن
نیتروژنی که از ریشه های درختان جذب شده است در داخل سیتوپلاسم سلول های برگ از طریق آنزیم نیترات ردوکتاز به نیترات و در نهایت به نیتریت تبدیل می شود. در زمان هایی و به دلایل مختلفی ممکن است فعالیت این آنزیم در گیاه کم شود لذا گیاه زردی ناشی از کمبود نیتروژن را نشان می دهد (در صورتی نیتروژن در خاک وجود دارد). عنصر بر تحریک کننده فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز می باشد و می تواند زردی برگ ها را جبران نماید. در بخش آنزیم نیترات ردوکتاز به جز می توانید این موضوع را مطالعه نمایید
عواملی مانند شدت نور، کیفیت نور، مدت زمان نور، دمای هوا، میزان نیترات، میزان بر، میزان مولیبدن، خشکی خاک بر فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز موثر می باشد. لذا عوامل اقلیمی که موجب کاهش جذب بر می شوند در ادامه نیز ممکن است موجب کاهش متابولیسم نیتروژن نیز شوند. بنابراین برای فعالیت درست انزیم نیترات ردوکتاز و متابولیسم نیتروژن، می بایست عوامل مورد نیاز آن از جمله بر فراهم باشد.
نتیجه گیری:
دوره تقاضا بر در درختان مرکبات بیشتردر مرحله جوانه دهی ، گلدهی و رشد جوانه ها می باشد که در مرکبات شمال کشور می توان به اواخر اسفند، ماه های فروردین و اردیبهشت اشاره نمود. بر موجود در درختان در بهار صرف گلدهی و ساخت اندام جنسی (لوله گرده) می شود اگر بر مورد نیاز درختان بعد از تشکیل گل به هر سببی (دمای هوا، بارندگی، میزان نور، کمبود بر در خاک، نوع رقم پایه) از طریق خاک به خوبی تامین نشود، نشانه های کمبود بر به صورت زردی برگ ها کم کم با گرم شدن هوا در اردیبهشت ظاهر می شود.
لذا توصیه می شود در ختان مرکبات طی سه مرحله با کود بر (یا با کود هایی که عنصر بر نیز در آن ها وجود دارد) محلول پاشی شوند. مرحله اول بعد از برداشت محصول در ماه های ابان و یا اذر صورت گیرد. مرحله دوم با شروع رشد اولین جوانه ها و قبل ازگلدهی یا باز شدن گل ها می باشد و مرحله سوم نیز بعد از تلقیح گل ها و شروع ریزش گلبرگ ها زمان های مناسبی برای تامین این عنصر در درختان مرکبات است.
همچنین استفاده از کود اسید بوریک به صورت خاکی و در میزان مناسب ( طبق توصیه ازمایشگاه خاک شناسی) در تامین عنصر بر برای درختان مرکبات بسیار موثر است.
BORON DEFICIENCYاسید بوریکتاثیر آب و هوا بر میزان جذب بُرزرد شدن برگ مرکباتکمبود بر در مرکباتکود برنیترات ردوکتاز
