Phytoncides
فیتونسیدها ترکیبات آلی هستند که درختان و گیاهان به عنوان نوعی دفاع در برابر حشرات مضر، باکتریها و قارچها در هوا آزاد میکنند. این ترکیبات بخشی از روش طبیعت برای محافظت از خود هستند، اما جالب اینجاست که تأثیر قابل توجهی نیز بر سلامت انسان دارند.
وقتی فیتونسیدها را استنشاق میکنیم، آنها از چندین طریق مفید با بدن ما تعامل دارند، به ویژه با تحریک سیستم عصبی پاراسمپاتیک – بخشی از سیستم عصبی که مسئول استراحت، آرامش و بهبودی است. این توضیح میدهد که چرا گذراندن وقت در جنگلها و مناطق جنگلی باعث میشود احساس طراوت و راحتی کنیم.
فایده اصلی فیتونسیدها در توانایی آنها در آرام کردن و تسکین سیستم عصبی نهفته است. آنها با فعال کردن سیستم عصبی پاراسمپاتیک، حالتی را که به عنوان حالت “استراحت و هضم” شناخته میشود، تقویت میکنند. این حالت به بدن کمک میکند تا از استرس رهایی یابد، ضربان قلب را کاهش دهد و آرامش را تشویق کند. در جهانی که بسیاری از ما در حالت مداوم “جنگ یا گریز” گیر افتادهایم، قرار گرفتن در معرض فیتونسیدها یک تنظیم مجدد بسیار مورد نیاز را فراهم میکند. همچنین، فیتونسیدها با افزایش فعالیت سلولهای کشنده طبیعی مرتبط هستند که توانایی بدن در مبارزه با سلولهای سرطانی و عوامل بیماریزا را افزایش میدهد. خبر خوب دیگر این است که فواید فیتونسید یک پیادهروی در جنگل میتواند هفتهها ادامه داشته باشد.
در سال ۱۹۲۸، یک بیوشیمیست روسی به نام دکتر تانکین دریافت که بسیاری از درختان و گیاهان روغنهای طبیعی حاوی ترکیبات فرار ضد میکروبی و حشرهکش تولید میکنند که توسط گیاهان و درختان منتشر میشوند و آنها را در برابر باکتریها، قارچها و خورده شدن توسط حشرات و حیوانات محافظت میکنند. او این روغنها را «فیتونسیدها» [فیتو = گیاه و سید = کشتن] نامید، اگرچه این میتواند کمی گیجکننده باشد زیرا آنها همچنین اثرات بسیار مفیدی هم برای خود درختان و هم برای ما دارند. شواهد بعدی نشان میدهد که فیتونسیدها همچنین بخشی از سیستمی هستند که از طریق آن درختان با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. هنگامی که یک درخت مورد حمله گیاهخواران، حشرات یا سایر خطرات قرار میگیرد، میتواند شروع به انتشار مقدار بیشتری فیتونسید کند و به درختان دیگر هشدار دهد که فیتونسیدهای بیشتری را به پوست خود (جایی که معمولاً بالاترین غلظت فیتونسیدها یافت میشود) ترشح کنند تا از لایه بیرونی خود در برابر خطرات محافظت کنند.
بسیاری از افرادی که حمام جنگلی forest bathing را انجام میدهند، معتقدند که قرار گرفتن در معرض فیتونسیدها و ترپنها Terpenes یکی از مزایای اصلی حمام جنگلی است.
ترپنها چیستند؟ ترپنها نوع خاصی از فیتونسیدها (مانند مونوترپن لیمونن موجود در پوست مرکبات) هستند که توسط درختان و گیاهان تولید میشوند. برخی از ترپنها گرده افشانها را جذب میکنند، در حالی که برخی دیگر به محافظت از درختان و گیاهان در برابر بیماریها و خورده شدن کمک میکنند. این ترکیبات همان چیزی هستند که به درختانی مانند کاج و صنوبر و گیاهانی مانند اسطوخودوس بوی متمایز میدهند و معمولاً اجزای اصلی روغنهای اساسی هستند. وقتی گیاهی حاوی ترپن خشک میشود، ترپنها میتوانند اکسید شده و به ترپنوئید تبدیل شوند. هزاران ترپن مختلف وجود دارد، اما برخی از ترپنهای مهم برای Forest Bathers عبارتند از: D-لیمونن که بوی “لیمو” میدهد (جای تعجب نیست)؛ آلفا-پینن که بوی “کاج” تازهای است که اگر سوزنهای کاج را له کنید، استشمام میکنید؛ بتا-پینن که بوی “گیاهی” بیشتری دارد؛ کامفن که بوی تربانتین (ترپینتین!) میدهد و بیشتر در سوزنهای کاج نزدیک به تنه درخت متمرکز است. با نزدیک شدن به پاییز و زمستان در نیمکره شمالی، شیوع ویروسهای سرماخوردگی و آنفولانزای زمستانی افزایش مییابد و با کاهش دما، توانایی ما در قرار گرفتن در معرض فیتونسیدها و ترپنهای مفید کاهش مییابد. لذا از این تروپن ها ساخته شده یا احتصال شده می توان در محیط های خصوصی یا عمومی استفاده نمود.
درختانی که به تولید سطوح بالایی از فیتونسیدها معروف هستند، شامل درختان همیشه سبز مانند سرو، صنوبر، مخروطیان و کاج و همچنین درختان بلوط میشوند. این مولکولهای زیستفعال نه تنها برای درختان مفید هستند، بلکه فواید آنها برای انسان نیز اثبات شده است، زیرا تنفس فیتونسیدها موارد زیر را به همراه دارد:
کاهش استرس: مطالعات نشان دادهاند که قرار گرفتن در معرض فیتونسیدها میتواند سطح کورتیزول، هورمون مسئول استرس، را کاهش دهد. کورتیزول پایین به معنای کاهش استرس و اضطراب است که به بهبود خلق و خو و رفاه کلی کمک میکند.
عملکرد ایمنی بهبود یافته: فیتونسیدها همچنین میتوانند سیستم ایمنی بدن شما را تقویت کنند. آنها فعالیت سلولهای ایمنی را که نقش مهمی در دفاع از بدن در برابر ویروسها، عفونتها و حتی سلولهای سرطانی دارند، افزایش میدهند.
بهبود خواب: از آنجا که فیتونسیدها باعث آرامش و کاهش استرس میشوند، گذراندن وقت در اطراف درختان میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. آنها با آرام کردن سیستم عصبی، بدن شما را برای خواب عمیق و ترمیمی آماده میکنند.
تقویت خلق و خو: فیتونسیدها همچنین با بهبود خلق و خو و تعادل عاطفی مرتبط هستند. اثر آرامشبخشی که بر سیستم عصبی دارند میتواند روحیه شما را بالا ببرد، علائم افسردگی را کاهش دهد و باعث شود احساس ارتباط بیشتری با دنیای طبیعی داشته باشید.
shinrin-yoku, or forest bathing
شینرین یوکو یا حمام جنگل
در ژاپن، تمرین شینرین-یوکو یا حمام جنگل، به روشی محبوب برای مهار قدرت شفابخش طبیعت تبدیل شده است.
حمام جنگل به معنای پیادهروی یا ورزش نیست، بلکه غوطهور شدن در مناظر، صداها و بوهای جنگل است – اساساً حمام کردن در فضای جنگل.
فواید حمام جنگل برای سلامتی به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته است و تحقیقات تأیید میکنند که قرار گرفتن منظم در معرض فیتونسیدها میتواند فشار خون را کاهش دهد، سطح استرس را پایین بیاورد و عملکرد سیستم ایمنی را افزایش دهد. در واقع، پزشکان ژاپنی اغلب حمام جنگل را به عنوان راهی برای مدیریت استرس و بهبود سلامت کلی تجویز میکنند. چگونه از پیادهروی در جنگل بیشترین بهره را ببرید.
حمام جنگل با شناخت پتانسیل خود، به سرعت در ژاپن محبوبیت پیدا کرد و به تدریج در کشورهای دیگر گسترش یافت. امروزه، این روش به عنوان نوعی اکوتراپی در سراسر جهان پذیرفته شده است و آرامشی از فشارهای زندگی مدرن را ارائه میدهد.





