کرم گلوگاه انار

Carob moth

Spectrobates ceratoniae Zeller

ایران که بزرگترین تولید کننده محصول انار در جهان می‌باشد، همواره با کرم گلوگاه انار به عنوان مهمترین آفت محدود کننده در مسیر تولید این محصول صادراتی، مواجه بوده که تاکنون این آفت سالانه موجب کاهش ۶۰-۳۰ درصدی محصول شده است.

کرم گلوگاه اﻧﺎر یک آﻓﺖ ﻣﯿﻮه و خشکبار ﺑﺎ داﻣﻨﻪ ﻣﯿﺰبانی وﺳﯿﻊ از گیاﻫﺎن در ﺳﺮاﺳﺮ دﻧﯿﺎ میﺑﺎﺷﺪ. ﺧﺮﻧﻮب، آکاﺳﯿﺎ، اﻗﺎﻗﯿﺎ، ﻓﻨﺪق، ﺑﺎدام،گردو، اﻧﺎر، اﻧﺠﯿﺮ، پرﺗﻘﺎل،گرﯾپ ﻓﺮوت، ﺷﺎه ﺑﻠﻮط، ازگیل ژاپنی، ﺗﻤﺒﺮ ﻫﻨﺪي، ﺧﺮﻣﺎ، زﯾﺘﻮن، ﺳﯿﺐ، گلابی، ﺑﻪ، ﻫﻠﻮ، زردآﻟﻮ، پسته، ﺧﺮﻣﺎي خشک، کشمش، اﻧﺠﯿﺮ خشک و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﯿﻮهﻫﺎي خشک ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﯿﺰﺑﺎن ﻫﺎي آن در دﻧﯿﺎ گزارش ﺷﺪه اﺳﺖ.در ایران در گذشته تصور می شد که کرم گلوگاه انار تنها به میوه های انار آسیب می رساند ولی محققین در سالهای اخیر خسارت این آفت را روی انجیر، انگور، پسته، زردآلو، هلو، آلو، گردو، به و بادام نیز مشاهده نموده اند.

کرم گلوگاه اﻧﺎر، زﻣﺴﺘﺎن را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻻروﻫﺎي ﺳﻨﯿﻦ ﻣﺨﺘﻠﻒ در داﺧﻞ اﻧﺎر، اﻧﺠﯿﺮ و اﺣﺘﻤﺎﻻ ً ﻣﯿﺰﺑﺎنﻫﺎي آﻟﻮده دیگر که در زﯾﺮ درﺧﺖﻫﺎ رﯾﺨﺘﻪ و ﯾﺎ ﺑﺮ روي درﺧﺖ ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪه و ﯾﺎ در اﻧﺒﺎرﻫﺎ ذﺧﯿﺮه ﺷﺪه اﻧﺪ، می گذراﻧﺪ. ﻻروﻫﺎ پس از گذراندن آﺧﺮﯾﻦ ﺳﻦ ﻻروي و کامل ﺷﺪن رﺷﺪ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ً از راه کاﻧﺎلﻫﺎ و ﺳﻮراخﻫﺎي اﯾﺠﺎد ﺷﺪه قبلی ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﺮکیدگی ﻣﯿﻮه ﯾﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻮﻃﻪ گلوگاه و حتی ﺑﻪ داﺧﻞ ﺗﺎج ﻣﯿﻮه اﻧﺎر می روﻧﺪ و در آﻧﺠﺎ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺗﻨﯿﺪن ﺗﺎر و ﺳﺎﺧﺘﻦاﻃﺎق ﺷﻔﯿﺮگی می کنند. ﺷﻔﯿﺮهﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ آب و ﻫﻮایی ﻣﻨﻄﻘﻪ در اواﯾﻞ اردﯾﺒﻬﺸﺖ ﻣﺎه و ﻣﺼﺎدف ﺑﺎ آﻏﺎز ﻇﻬﻮر گلﻫﺎي اﻧﺎر، ﺑﻪ پرواﻧﻪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪه و از ﺗﺎج ﻣﯿﻮه اﻧﺎر ﺑﯿﺮون می آﯾﻨﺪ.
پرواﻧﻪﻫﺎ درﻃﻮل ﻣﺪت 2 ﺗﺎ 4 روز ﺟﻔﺖگیری کرده و ﻣﺎدهﻫﺎ در ﺗﺎجﻣﯿﻮه اﻧﺎر، در ﻣﯿﺎن پرچم زردرنگ، ﺗﺨﻢ
رﯾﺰي می کنند. ﻫﺮ ﻣﺎده در ﺣﺪود 20 ﺗﺎ 25 ﻋﺪد ﺗﺨﻢ می گذارﺪ. پس از8 ﺗﺎ10 روز ﺗﺨﻢﻫﺎ ﺑﺎز ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻻرو ﺗﺒﺪﯾﻞ می ﺷﻮﻧﺪ و ﻻروﻫﺎ از ﻫﻤﺎن ﻣﺤﻞ، وارد ﻣﯿﻮه میﺷﻮﻧﺪ.

ﻻروﻫﺎي ﺳﻦ یک پس از ﺗﻔﺮﯾﺦ از ﺳﻄﺢ کاﺳﺒﺮگ ﺗﻐﺬﯾﻪ و از اواﺧﺮ ﺳﻦ دوم ﯾﺎ اواﯾﻞ ﺳﻦﺳﻮم ﻻروي ﺑﺎ اﯾﺠﺎد ﺳﻮراخ در ﻣﺤﻮﻃﻪ داخلی ﺗﺎج ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﯿﻮه اﻧﺎر اﻧﺘﻘﺎل میﯾﺎﺑﻨﺪ.

پاﺗﻮژنﻫﺎ ﻗﺎدرﻧﺪ در ﺑﺎغ و اﻧﺒﺎر ﻣﻮﺟﺒﺎت گندﯾﺪگی و ﻓﺴﺎد ﺳﺮﯾﻊ ﯾﺎ ﺗﺪریجی ﻣﯿﻮه اﻧﺎر را ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﻮده و آن را از ﺑﯿﻦ ﺑﺒﺮﻧﺪ. ﻗﺎرچﻫﺎي ﺟﻨﺲ آسپرژﯾﻠﻮس، ﺑﻪ ویژه ﻗﺎرچ دوده وپنی ﺳﯿﻠﯿﻮم ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎرگرﻫﺎ را ﺗﺸکیل می دﻫﻨﺪ.

در ﺑﯿﺶ از 90 درﺻﺪ از ﻣﻮارد، کرم گلوگاه اﻧﺎر ﻧﺎﻗﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﯿﻤﺎرگر ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﯿﻮه اﻧﺎر می ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ کنترل کرم گلوگاه میﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻘﺶ کلیدی در کاﻫﺶ پوﺳﯿﺪگی ﻣﯿﻮه اﻧﺎر در ﺑﺎغ و اﻧﺒﺎر داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

در ﻫﺮ ﻣﯿﻮه اﻧﺎر دو و ﺑﻪ ﻧﺪرت ﺳﻪ ﻻرو ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ورود ﺑﻪ داﺧﻞ اﻧﺎر میﺷﻮﻧﺪ، ولی وﻗتی ﺷﺐپره ﻣﺎده در داﺧﻞ شکافﻫﺎي ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺮکیدگی ﻣﯿﻮه و ﯾﺎ در ﻧﺎﺣﯿﻪ دم ﻣﯿﻮه ﺗﺨﻢگذاري کند، ﺗﻌﺪاد ﻻروﻫﺎي وارد ﺷﺪه ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﯿﻮه ﺑﯿﺴﺖ و ﺷﺶ ﻋﺪد ﻧﯿﺰ ﺷﻤﺎرش گردﯾﺪه اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ می رﺳﺪ ﻓﻮن ﻗﻮي (ﺣﺸﺮات ﻣﻔﯿﺪ) داﺧﻞ ﺗﺎج ﻣﯿﻮه اﻧﺎر، ﺗﻌﺪاد زﯾﺎدي از اﯾﻦ ﺗﺨﻢﻫﺎ را میﺧﻮرﻧﺪ ﯾﺎ ﺑﺎﻋﺚ از ﺑﯿﻦ رﻓﺘﻦ آنﻫﺎ میگردﻧﺪ و ﯾﺎ اینکه ﺳﻔﺖ و خشک ﺑﻮدن پوﺳﺖ ﻣﺎﻧﻊ ورود ﺗﻤﺎم ﻻروﻫﺎي ﺟﻮان میﺷﻮد.
دوره ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻻروي (دوره ﺗﻐﺬﯾﻪ از گوﺷﺖ داﻧﻪﻫﺎي اﻧﺎر) از 18ﺗﺎ30 روز اﺳﺖ، که ﻻروﻫﺎ پس از پاﯾﺎن اﯾﻦ دوره ﺑﻪ گلوگاه اﻧﺎر آﻣﺪه و ﺑﻪ ﺷﻔﯿﺮه ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣیﺷﻮﻧﺪ.
دوره ﺷﻔﯿﺮگی ﺑﯿﻦ7 ﺗﺎ 8 روز ﻃﻮل می کشد و در پایان اﯾﻦ ﻣﺪت پرواﻧﻪﻫﺎي ﻧﺴﻞ ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺮون می آﯾﻨﺪ.

ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ در اواﺳﻂ ﯾﺎ اواﺧﺮ ﺗﯿﺮﻣﺎه، ﻧﺴﻞ اول ﺗﺎﺑﺴﺘﺎنی ﻇﺎﻫﺮ میﺷﻮﻧﺪ، ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﺴﻞ قبلی، ﻣﺎدهﻫﺎ ﺗﺨﻢرﯾﺰي را در ﺗﺎجﻣﯿﻮه اﻧﺎرﻫﺎي ﺳﺎﻟﻢاﻧﺠﺎم می دﻫﻨﺪ. پس از30 ﺗﺎ 32 روز ﻧﺴﻞ دوم (اواﺳﻂ ﻣﺮدادﻣﺎه)، از یک ﻣﺎه ﺑﻌﺪ ﻧﺴﻞ ﺳﻮم(اواﺳﻂ ﺷﻬﺮﯾﻮرﻣﺎه) و ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺤﻮ در ﻧﻘﺎطی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﯿﺮاز و ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺟﻨﻮبیﺗﺮ ﻧﺴﻞ چهارم (ﺣﺪود اواﺧﺮ ﻣﻬﺮﻣﺎه) ﻇﺎﻫﺮ و ﻻروﻫﺎي ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺴﻞ اﺳﺖ که زﻣﺴﺘﺎن را درون ﻣﯿﻮهﻫﺎي اﻧﺎر آﻟﻮده سپري ﺧﻮاﻫﻨﺪ کرد. پس اﯾﻦ آﻓﺖ در ﻧﻘﺎط اﻧﺎرﺧﯿﺰ داراي3 ﺗﺎ 4 ﻧﺴﻞ در ﺳﺎل اﺳﺖ.

ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در اﯾﺮان ﻧﺸﺎن داد که در اﺳﺘﺎن ﻓﺎرس، ﺣﺸﺮات کاﻣﻞ در اواﯾﻞ ﺧﺮدادﻣﺎه ﻣﺼﺎدف ﺑﺎ زﻣﺎنی که ﻣﯿﻮه اﻧﺎر ﺑﻪ ﺑﺰرگی ﻟﯿﻤﻮﺗﺮش میﺷﻮد در ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻇﺎﻫﺮ میﺷﻮﻧﺪ، ﺷﺐپرهﻫﺎ ﺑﻌﺪ از ﻇﻬﻮر درون ﺗﺎج و روي پرچمﻫﺎي اﻧﺎر ﺗﺨﻢرﯾﺰي کرده و ﻻروﻫﺎ ﺑﻌﺪ از ﺗﻔﺮﯾﺦ از ﻣﺤﻞ ﺗﺎج وارد ﻣﯿﻮه میﺷﻮﻧﺪ.آﻓﺖ ﻣﺬکور در ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﺎغ4ﻧﺴﻞ در ﻣﺎهﻫﺎي ﺗﯿﺮ، ﻣﺮداد، ﺷﻬﺮﯾﻮر و ﻣﻬﺮ اﯾﺠﺎد میﻧﻤﺎﯾﺪ. در ﺷﺮاﯾﻂ آب و ﻫﻮایی ﺷﯿﺮاز شکار ﺣﺸﺮات ﻧﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺗﻠﻪﻫﺎي ﻓﺮوﻣﻮنی طبیعی (ﺣﺸﺮه ﻣﺎده زﻧﺪه) ﺗﺎ پاﯾﺎن آﺑﺎن ﻣﺎه ﻧﯿﺰ اداﻣﻪ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ.

پروانه’ گلوگاه انار (Ectomyelois Ceratoniae) یک آفت چند فاژی است که باعث کاهش کمی و کیفی خرما و میوه انار می شود . این آفت بافت های داخلی میوه ها را می خورد و ورود قارچ ها و باکتری ها را آسان می کند که باعث پوسیدگی میوه می شود.

به منظور جلوگیری از خسارت عملکرد و پایش جمعیت آفت، اقدامات زیادی در مزرعه انجام شده است. اما نتایج به دلیل رفتار انتوفیتی حشره کافی نبود. در واقع لاروها در داخل میوه تغذیه و رشد می کنند. بنابراین نیاز فوری به یک ابزار حساس برای نظارت بر جمعیت بومی پروانه گلولگاه انار وجود دارد. از آنجایی که استفاده بیش از حد از مواد شیمیایی روی محصولات یک موضوع بحث برانگیز بوده است، اختلال در جفت گیری به یک کنترل جایگزین تبدیل شده است.

هنگام معرفی بسیاری از منابع فرمون جنسی در باغ، احتمال اینکه نر ماده را پیدا کند کاهش می یابد. بنابراین جفت گیری یا با تأثیر منفی بر باروری به تأخیر می افتد یا از آن جلوگیری می شود. اگر ماده های Ectomyelois ceratoniae جفت نگیرند، نمی توانند تخم های بارور بگذارند و اگر جفت گیری آنها به تاخیر بیفتد، آن ها تخم گذاری می کنند. اما تخمک های بارور شده کمتر، در نتیجه نسل جدید آفت کاهش می‌یابد و تخم‌های کمتری بیرون می‌آیند، بنابراین لاروهای کمتری وجود دارند که باعث خسارت به محصول شوند.

پروانه کرم گلوگاه اﻧﺎر داراي دگردیسی کامل می ﺑﺎﺷﺪ و در زﻧﺪگی آن چهار ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺣﺸﺮه ﺑﺎﻟﻎ (پرواﻧﻪ)، ﺗﺨﻢ، ﻻرو و ﺷﻔﯿﺮه را میﺗﻮان ﻣﺸﺎﻫﺪه کرد.

ﺗﺨﻢ: ﺑﯿﻀﻮي و کمی کشیده، ﺑﻪ ﻃﻮل ﺣﺪودا 0/71 ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ و ﻋﺮض 0/49 ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ داراي ﺑﺮجستگیﻫﺎي مثلثی شکل در ﺳﻄﺢ ﺧﺎرجی میﺑﺎﺷﺪ که ﺑﺎ ﺑﺰرگ ﺷﺪن ﺟﻨﯿﻦ اﯾﻦ ﺑﺮجستگی ﻫﺎ کمرنگ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ از ﺑﯿﻦ می روﻧﺪ. ﺗﺨﻢﻫﺎ اﺑﺘﺪا ﺳﻔﯿﺪ ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ زرد ﻫﺴﺘﻨﺪ ولی ﻫﺮچه ﺑﻪ زﻣﺎن ﺗﻔﺮﯾﺦ ﻧﺰدیک میﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ رنگ ﻧﺎرنجی ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﻗﺮﻣﺰ ﺗﻐﯿﯿﺮ میﯾﺎﺑﻨﺪ. ﺗﺨﻢﻫﺎي ﺗﻠﻘﯿﺢ ﻧﺸﺪه ﻫﻢ ﺑﻪ رنگ ﺳﻔﯿﺪ ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ زرد ﻫﺴﺘﻨﺪ.

ﻻرو: ﻃﻮل ﻻرو ﺳﻦ اول کرم گلوگاه اﻧﺎر1 – 0/9 ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ و ﻋﺮض کپسول ﺳﺮ آن0/2 ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ اﺳﺖ. ﻻروﻫﺎي ﺳﻦ آﺧﺮ،20- 15 ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ ﻃﻮل دارﻧﺪ و ﻋﺮض کپسول ﺳﺮ در آنﻫﺎ 1/9 ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ اﺳﺖ. رنگ ﻻروﻫﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎ ً از کرم ﺗﺎ ﻗﺮﻣﺰ ﺻﻮرتی ﻣﺘﻐﯿﺮ اﺳﺖ. ﺳﺮ ﻗﻬﻮه اي ﺗﯿﺮه ﺗﺎ ﺧﺮﻣﺎیی روﺷﻦ می ﺑﺎﺷﺪ. ﻻرو داراي 5ﺟﻔﺖ پای کاذب، روي ﺣﻠﻘﻪﻫﺎي ﺳﻮم، چهارم، پنجم، ﺷﺸﻢ و دﻫﻢ شکم و در ﺣﻠﻘﻪﻫﺎي ﺳﯿﻨﻪ داراي3ﺟﻔﺖ پا می ﺑﺎﺷﺪ.

ﺷﻔﯿﺮه: ﺑﻪ رنگ ﺧﺮﻣﺎیی ﺗﺎ ﻗﻬﻮهاي روﺷﻦ و ﺣﺪود11-9ﻣﯿﻠﯿﻤﺘﺮ ﻃﻮل دارد و روي ﺳﻄﺢ پشتی ﻗﻔﺲﺳﯿﻨﻪ داراي یک ردﯾﻒ ﺑﺮﺟستگیﻫﺎي کوتیکولی ﺗﯿﺮه ﺑﺎ دﻧﺪاﻧﻪﻫﺎي رﯾﺰ و روي شکم ﻫﻢ داراي دﻧﺪاﻧﻪﻫﺎي کوتیکولی ﺗﯿﺮه دوتایی و ﺳﻪ ﺗﺎیی میﺑﺎﺷﺪ. ﺷﻔﯿﺮه ها ﺑﻪ ﻧﻮر ﯾﺎ ﺗﺤﺮیک مکانیکی واکنش ﻧﺸﺎن می دﻫﻨﺪ ولی در ﺣﺎﻟﺖ ﻋﺎدي بی حرکت می ﺑﺎﺷﻨﺪ.

ﺣﺸﺮه کامل اﯾﻦ آﻓﺖ ﺷﺐپره اي اﺳﺖ کهﻋﺮض ﺑﺪن ﺑﺎ ﺑﺎلﻫﺎي ﺑﺎز در اﻓﺮاد ﻣﺎده 30-19 ﻣﯿلیﻣﺘﺮ و در
اﻓﺮاد ﻧﺮ23-15 ﻣﯿلیﻣﺘﺮ و ﻃﻮل آن ﺣﺪود12 ﻣﯿلیﻣﺘﺮ اﺳﺖ. ﺳﺮ و ﻗﻔﺲﺳﯿﻨﻪ ﺧﺎکستری ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﻗﻬﻮه اي، ﺑﺎلﻫﺎي ﺟﻠﻮ ﺧﺎکستری رﻧگ، که داراي ﯾک ﻧﻮار زیگزاگ و ﺷﺪﯾﺪا ً دﻧﺪاﻧﻪدار ﺑﻪ رﻧگ ﺧﺎکستری روﺷﻦ و ﻣﺮز ﻗﻬﻮه اي در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺟﻠﻮیی ﺑﺎﻧﺪ ﻣﯿﺎنی و ﯾک ﻧﻮار ﻣﻮﺟﺪار در ﻗﺴﻤﺖ عقبی ﺑﺎﻧﺪ ﻣﯿﺎنی میﺑﺎﺷﺪ. ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺧﺎرجی ﺑﺎلﻫﺎي ﺟﻠﻮ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ یک ردﯾﻒ ﻧﻘﻄﻪﻫﺎي ﺗﯿﺮه و ریشک ﻫﺎي ﺧﺎکستری رﻧگ اﺳﺖ. ﺑﺎلﻫﺎي ﻋﻘﺐ ﻧﯿﻢ ﺷﻔﺎف و داراي ریشکﻫﺎي ﻧﺴﺒﺘﺎ ً ﺑﻠﻨﺪ اﺳﺖ.
ﻗﻔﺲ ﺳﯿﻨﻪ در ﺳﻄﺢ زﯾﺮﯾﻦ ﺧﺎکستری ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﻗﻬﻮه اي و پوﺷﯿﺪه از ﻓﻠﺲﻫﺎي ﺗﯿﺮه و روﺷﻦ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ و شکم کشیده و ﺑﺎریک و پوﺷﯿﺪه از ﻓﻠﺲﻫﺎي ﻇﺮﯾﻒ ﺧﺎکستري رنگ می ﺑﺎﺷﺪ.

شفیره ها با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه و مصادف با موقعی که میوه ها به اندازه لیمو شده اند، به پروانه تبدیل شده و از تاج انار بیرون می آیند. پروانه در مدت ۲ تا ۴ روز جفتگیری کرده و ماده ها در تاج انار، در میان پرچمهای زردرنگ، تخمریزی می کنند. پس از ۸ تا ۱۰ روز تخم ها باز شده و به کرم تبدیل می شوند و کرم ها از همان محل وارد میوه می شوند دوره فعالیت لاروی (دوره تغذیه از گوشت دانه های نار) از ۱۸ تا ۳۰ روز است، که لاروها پس از پایان این دوره به گلوگاه انار آمده و به شفیره تبدیل می شوند. دوره شفیرگی بین ۷ تا ۸ روز طول می کشد و در پایان این مدت پروانه های نسل بعد بیرون می آیند.

کرم انار، زمستان را به صورت لارو می­‌گذراند. این لارو از زمان برداشت محصول تا آخر فروردین سال بعد در این مرحله باقی می‌­ماند. کرم گلوگاه انار دوره فعالیت طولانی دارد. این فعالیت از زمان گلدهی درخت انار تا زمان برداشت محصول ادامه دارد.

زمستان گذرانی آفت به صورت سنین مختلف لاروی در داخل انارهای باقی مانده روی درخت، در باغ یا انبار طی می‌شود. به هنگام بهار شفیره‌ها تشکیل و مدتی بعد شب پره‌های آفت بسته به دمای هوا در اواخر فروردین یا اوایل اردیبهشت (بسته به شرایط آب و هوای منطقه) هم زمان با آغاز ظهور گلهای سری اول انار ظاهر می‌شوند. ظهور شب پره‌های نسل زمستان گذران تا اواسط خرداد ادامه می‌یابد.

در یک میوه، ممکن است تا 4 عدد لارو وجود داشته باشد.

دوره فعالیت لاروها، حدود 18 تا 23 روز است. محل فعالیت لاروها در میوه از روی پوست میوه به صورت لکه و ترکیدگی مشخص می‌­شود. بیشتر اوقات لاروها پس از پایان دوره فعالیت دوباره وارد تاج میوه می­‌شوند و تبدیل به شفیره می­‌گردند.

دوره شفیرگی 7 تا 10 روز طول می­‌کشد. آفت کرم انار می‌­تواند در یک سال 4 تا 5 نسل تولید کند. آشکار شدن حشره کامل از اواخر اردیبهشت شروع می­‌شود و تا حدود یک ماه ادامه دارد.

خسارت آفت در باغ‌های انار چیزی حدود 20 تا 80 درصد است. این کرم در اصفهان دارای سه تا چهار نسل است.

کرم گلوگاه انار قسمتی از باغداری انار است و حذف کامل این آفت ناممکن است و تنها یک برنامه جامع مدیریتی می‌تواند خسارت ناشی از این آفت را تا حدودی کاهش دهد.

کرم گلوگاه انار ازجمله آفات مهم درخت انار و کاهش دهنده عملکرد و کیفیت انار در کشور محسوب می شود و اگر به درستی کنترل نشود خسارت اقتصاد بسیار زیادی به کشاوررزان وارد می کند.

به علت اینکه این کرم تخم‌های خود را داخل تاج میوه میگذارد، مبارزه شیمیایی با آن تقریبا غیر ممکن است، از طرفی دیگر سمپاشی در باغات انار باعث از بین رفتن حشرات مفید و در نتیجه طغیان سایر آفات بخصوص کنه‌ها می‌شود. به همین دلیل برای مبارزه با این آفت از روش به زراعی، بیولوژیکی، فیزیکی و مکانیکی استفاده می‌شود.

پژوهشگران و متخصصان سازمان انرژی اتمی ایران در پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای (پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای) برای اولین بار موفق شدند آفت مهم کرم گلوگاه انار را با روش هسته‌ای (نابارورسازی) کنترل و مدیریت کنند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دولت به نقل از پرتال سارمان انرژی اتمی کشور، پژوهشگران فوق با همکاری کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی طی پنج سال فعالیت مداوم و انجام مراحل مختلف در شرایط آزمایشگاه و باغ، موفق شدند به صورت کاربردی در فصل جاری با پرورش، پرتوتابی و رهاسازی تعداد 60/000حشره عقیم در سطح 10/000 متر مربع باغ ایزوله مشتمل بر ۱۸۰۰ اصله درخت انار بارده در شهرستان ساوه، خسارت اقتصادی آفت را بصورت چشمگیری کاهش دهند.

اﺳﺘﻔﺎده از ارﻗﺎم ﻣﻘﺎوم:
اﺳﺘﻔﺎده از ارﻗﺎم ﻣﻘﺎوم، اﺻﻮلیﺗﺮﯾﻦ و آﺳﺎنﺗﺮﯾﻦ راه کاﻫﺶ ﺧﺴﺎرتﻫﺎي ﻧﺎشی از ﺣﻤﻠﻪ کرم گلوگاه اﻧﺎر میﺑﺎﺷﺪ (دربرخی از ارقام انار، تاج میوه دارای طول بیشتر است که موجب می شود لارو ها بعد از تفریخ به را حتی نتوانند به داخل بافت میوه نفوذ کنند).
ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، اﻧﺎر گبري داﻧﻪ ﺳﯿﺎه ﺑﺎﻣﺘﻮﺳﻂ 85/9 درﺻﺪ آﻟﻮدگی، ﺣﺴﺎسﺗﺮﯾﻦ رﻗﻢ و اﻧﺎر اﺻﻔﻬﺎنی داﻧﻪ ﺳﯿﺎه ﺑﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ 19/9 درﺻﺪ آﻟﻮدگی، ﻣﻘﺎومﺗﺮﯾﻦ رﻗﻢ ﺑﻪ کرم گلوگاه اﻧﺎر میﺑﺎﺷﺪ.

اﺳﺘﻔﺎده از کائولین در کاﻫﺶ ﺧﺴﺎرت کرم گلوگاه و آﻓﺘﺎب ﺳﻮختگی ﻣﯿﻮهﻫﺎي اﻧﺎر:
ﻣﺤﻠﻮل پاشی ﺑﺎ پودر کاﺋﻮلین ﺑﻪ ﻣﯿﺰان 50 کیلوگرم در ﻫﺰارلیتر آب، چهار ﻧﻮﺑﺖ از ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺮداد ﻣﺎه ﺗﺎ ﻧﯿﻤﻪ ﺷﻬﺮﯾﻮرﻣﺎه (ﻣﺎﻫﯿﺎﻧﻪ یکﺒﺎر) ﻣﯿﺰان آﻟﻮدگی ﺑﻪ آﻓﺖ کرم گلوگاه اﻧﺎر و ﻣﻘﺪار آﻓﺘﺎبﺳﻮختگی ﻣﯿﻮهﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮجهی کاهش می دﻫﺪ. همچنین کائولین ﻣﻮﺟﺐ کاﻫﺶ ﻣﯿﺰان رﯾﺰش گل و ﻣﯿﻮه و ﻣﯿﺰان ﺗﺮکیدگی ﻣﯿﻮهﻫﺎي اﻧﺎر و ﻧﯿﺰ ﺧﺴﺎرت ﺷﺘﻪ اﻧﺎر می گردد.

کنترلﺑﯿﻮﻟﻮژیک:
ﻫﺪف ازکنترل ﺑﯿﻮﻟﻮژیک اﺳﺘﻔﺎده از دﺷﻤﻨﺎن طبیعی یک آﻓﺖ، ﻋﻠﯿﻪ آن آفت میﺑﺎﺷﺪ. در ﻣﻮرد کنترل کرم گلوگاه اﻧﺎر از دو زﻧﺒﻮر پارازﯾﺘﻮﺋﯿﺪ Trichogramma cacoeciae Marchalو Trichogramma embryophagum Hartig اﺳﺘﻔﺎده میﺷﻮد. اﯾﻦ دو گوﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﻮاﻧﺎیی ﺑﯿﺸﺘﺮي خشکی ﻫﻮا و ﺗﻐﯿﯿﺮات فصلی و ﺷﺒﺎﻧﻪروزي ﺣﺮارت و ارﺗﻔﺎع را ﺗﺤﻤﻞ می کنند.
کاﻫﺶ ﻣﯿﺰان آﻟﻮدگی ﻣﯿﻮه اﻧﺎر در رﻫﺎﺳﺎزي زﻧﺒﻮر ﺗﺮیکوگراما ﺑﯿﺶ از 30 درﺻﺪ ﻧﯿﺰ گزارش ﺷﺪه اﺳﺖ.

زنبورهای تریکوگراما از حشرات حشره خوار مفیدی هستند که دارای اندازه کوچک، کمتر از یک میلیمتر، بوده و قادرند با تخم ریزی درون تخم آفات باعث انهدام آنها و ممانعت از بروز خسارت شوند . این زنبورها دارای قدرت سازگاری زیاد با شرایط اقلیمی متفاوت هستند وعلاوه بر آن بخوبی می توان آنها را در آزمایشگاه پرورش داد .

زنبورهای تریکوگراما می توانند در تخم آفت کرم گلوگاه انار تخمگذاری کرده، آنها را پارازیته کنند و از بین ببرند.

اﺳﺘﻔﺎده از پیام رﺳﺎنﻫﺎي ﺷﯿﻤﯿﺎیی ﯾﺎ ﺳﻤﯿﻮکمیکالﻫﺎ:
از ﻓﺮوﻣﻮن جنسی ﺟﻬﺖ شکار اﻧﺒﻮه، اﺧﺘﻼل در ﺟﻔﺖ گیري و ﺟﻠﺐ کردن و کشتن اﺳﺘﻔﺎده میﺷﻮد.

برخی از شرکت ها (بدون در نظر داشتن تبلیغ و توصیه به استفاده از برند خاص و تنها به منظور ایجاد ذهنیت در مورد این ماده) اقدام به واردات این فرمون نموده اند.

از فرومون­‌ها علاوه بر تعیین زمان اوج ظهور حشرات کامل، برای شکار انبوه حشرات نر قبل از جفت‌­گیری و هم­چنین اخلال در جفت­‌گیری استفاده می­‌شود.

ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﺗﺠﺮﺑﯿﺎتﺳﺎﻟﻬﺎي گذﺷﺘﻪ، ﺑﺎﯾﺪ اذﻋﺎن ﻧﻤﻮدکه در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻫﯿچ کدام از روشﻫﺎي ﻣﻌﻤﻮلی ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎیی ﻗﺎدر ﺑﻪ کنترل اﯾﻦ آﻓﺖ نمیﺑﺎﺷﺪ. کنترل منطقی و ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺨﺶ کرم گلوگاه اﻧﺎر ﺗﻨﻬﺎ در ﻗﺎﻟﺐ یک ﻣﺒﺎرزه تلفیقی ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺒﺎرزه زراعی، مکانیکی، اﺳﺘﻔﺎده از ارﻗﺎم ﻣﻘﺎوم و ﻣﺒﺎرزه ﺑﯿﻮﻟﻮژیک امکان پذیر اﺳﺖ. روش ﺷﯿﻤﯿﺎیی در اﯾﻦ ﺗﻠﻔﯿﻖ ﺟﺎیگاهی ﻧﺪارد.

توصیه های خانم سيما گودرزي كارشناس وقت حفظ نباتات جهاد کشاورزی بهشهر (مازندران) در گزارشی از خبرگزاری مهر

بهشهر داراي بيش از 11 هزار هكتار باغات انار است كه از اين مقدار 10 هزار هكتار گونه هاي مختلف انار ترش در ميانكاله و حدود يك هزار هكتار انار به صورت باغ در سطح شهرستان پراكنده است.

وي افزود: بطور متوسط سالانه در بهشهر در حدود 11 هزار تن انار شيرين، ترش، ملس و… برداشت مي شود.

یکی از رو ش های کنترل این آفت جمع‌آوری میوه‌های باقیمانده روی درختان یا ریخته شده روی زمین و دفن یا سوزاندن آن‌ها و استفاده از تله‌های فرمونی به منظور تعیین زمان ظهور و اوج پرواز آفت است.

پوشش گذاری تاج میوه یا تمام میوه

با استفاده از تور پارچه تاج میوه یا تمام میوه را می توان پوشاند تا میوه از خسارت پروانه این آفت محفوظ بماند.

روش پرچم زدایی (توسط دستگاه پرچم زدای برقی) برای جلوگیری از تخم ریزی آفت كرم گلوگاه انار مفید است و دستگاههای ویژه ای جهت پرچم زدایی از انار موجود است كه جهت این كار استفاده می شود و 5 تا 6 هفته پس از ظهور اولين گل بايد اين كار انجام شود.

تميز كردن داخل تاج انارهاي مرغوب گل اول، پس از خشك شدن پرچم (حدوداً در اواخر خرداد در مازندران) بوسيله دستگا ههاي ساده مي تواند تا حدودي از رشد كرم گلوگاه جلوگيري كند و همچنين انارهاي پوسيده و يا باقيمانده بر روي درخت يا ريخته شده در كف باغ بصورت همگاني و در فصل زمستان (دي و بهمن ) جمع آوري و منهدم شوند.

مديريت علف هاي هرز چند ساله و آبياري منظم مي تواند تاثير بسزايي در كاهش اين آفت در باغات انار  داشته باشد چرا كه اين آفت بيشتر بر درختان ضعيف كار ساز است و اگر درختي قوي باشد كمتر در معرض اين آفت قرار مي گيرد.

در مبارزه بيولوژيكي نيز می توان استفاده از زنبور تريكوگراما با توجه به دستورالعمل خاص، استفاده از  فرمون طبيعي جهت رديابي و… نيز در دستور كار قرار گیرد.

از كشت مخلوط درختان انار با ساير درختان ميوه و همچنين احداث باغ انار در مجاورت درختاني مثل انجير كه ميزبان كرم گلوگاه انار هستند، خودداري شود.

اسفند ماه و پس از كاهش سرما بهترين زمان براي جمع آوري انارهاي فاسد و آلوده به تخم و لاروها و شفيره هاي كرم گلوگاه است.

كارشناسان در مورد اينكه بقاياي ميوه هاي آلوده و بجا مانده بر روي درخت و كف باغ از عمده ترين ميزبانها و محلهاي تجمع اين آفت و تولد نسل جديد اين آفت ميباشند اطمينان كامل دارند كه بايد مورد توجه كشاورزان قرار گيرد.

مبارزه شیمیایی با این آفت تنها زمانی موثر است که این آفت در مرحله حشره کامل قرار دارد. با تخم، لارو و شفیره این آفت نمی توان مبارزه نمود. استفاده از حشره کش ها در این زمان می تواند موجب اختلال در جفت گیری و همچنین دور ساختن حشرات ماده از میوه های انار شود و بدین ترتیب میزان تخم ریزی و در نتیجه خسارت آفت کاهش یابد.

بعلت اینکه دوره فعالیت حشره بالغ این آفت کوتاه (2 تا 4 روز) نهایتا یک هفته می باشد و در این مدت کوتاه جفت گیری انجام می شود و تخمریزی صورت می گیرد. لذا زمان مبارزه شمیایی می بایست با بررسی و تعیین دقیق حضور پروانه های بالغ انجام شود.

برای تعیین زمان دقیق حضور پروانه های کرم گلوگاه انار از فرمون های جنسی و تله های دلتا استفاده می شود. با نصب تعداد مشخصی از این تله ها در هکتار و فرمون های جنسی ( شرکت های وارد کننده فرمون، میزان فرمون و تعداد تله ها را توصیه نموده اند) می توان زمان دقیق شروع فعالیت و حضور این پروانه ها را مشخص نمود (این تله ها علاوه بر مشخص نمودن ظهور حشرات بالغ، تعداد زیادی از آن ها را نیز جذب و از بین می برند). می بایست با شروع ( اولین) به دام افتادن این پروانه ها در تله های دلتا اقدام به سمپاشی نمود. بدین ترتیب می توان با از بین بردن حشرات بالغ و یا دور ساختن آن ها از میوه های انار میزان خسارت این آفت را به حداقل ممکن رساند. بعلت اینکه این آفت 3 تا 4 نسل دارد می بایست سمپاشی هرماه صورت گیرد. مرحله اول مهمترین و اصلی ترین مرحله برای مقابله با این آفت می باشد. چونکه با از بین بردن حشرات بالغ در مرحله اول، جمعیت این آفت در نسل های بعدی به مراتب کاهش می یابد.

برای سمپاشی می توان از حشره کش های تماسی همانند مالاتیون، دورسبان، سایپرمترین و .. با میزان های مشخص استفاده شود.